โรคจิตเภทคืออะไร?
โรคจิตเภท (Schizophrenia) เป็นโรคทางจิตเวชที่เกิดจากความผิดปกติของสมอง ส่งผลกระทบต่อความคิด การรับรู้ และพฤติกรรมของผู้ป่วย มักเริ่มป่วยตั้งแต่ระยะวัยรุ่นตอนปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น และเป็นโรคเรื้อรังที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ทางสังคม และการทำงานของผู้ป่วย
สาเหตุของโรคจิตเภท
ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน ทั้งพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม และสารเคมีในสมองที่ผิดปกติ
สัญญาณของโรคจิตเภท
ผู้ป่วยโรคจิตเภทจะมีอาการอย่างน้อย 2 อาการขึ้นไป ติดต่อกันนาน 1 เดือน โดยอย่างน้อย 1 อาการต้องอยู่ใน 3 อาการแรก :
- หลงผิด - เชื่อในสิ่งที่ไม่เป็นความจริง เช่น คิดว่ามีคนตามสะกดรอย หรือควบคุมความคิด
- ประสาทหลอน - เห็น ได้ยิน หรือสัมผัสสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง เช่น ได้ยินเสียงคนพูดทั้งที่ไม่มีคนอยู่
- การพูดที่ไม่เป็นระเบียบ - พูดวกวน สับสน ไม่ต่อเนื่อง
- พฤติกรรมที่ไม่เป็นระเบียบ - อาจมีพฤติกรรมแปลกๆ หรือการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ
- อาการด้านลบ - ขาดการแสดงออกทางอารมณ์ แยกตัว พูดน้อยลง ขาดความกระตือรือร้น
การดูแลรักษาด้วยตนเอง
- พักผ่อนและออกกำลังกาย อย่างเหมาะสม เพื่อสุขภาพกายใจ
- ฝึกผ่อนคลายจิตใจ เช่น หายใจลึก ๆ หรือเกร็ง-คลายกล้ามเนื้อ
- รักษาความสัมพันธ์ที่ดี กับคนรอบตัวเพื่อรับกำลังใจ
- ทำกิจกรรมที่มีความหมาย เพื่อเพิ่มคุณค่าและความสุขในชีวิต
- หลีกเลี่ยงสารเสพติดและแอลกอฮอล์
- สังเกตอาการผิดปกติ และพบแพทย์ทันทีหากอาการแย่ลง
- กินยาให้สม่ำเสมอ ตามคำแนะนำแพทย์ เพื่อควบคุมอาการ
ดูแลผู้ป่วยอย่างไร ?
- เข้าใจและอดทน ไม่ตำหนิ ให้กำลังใจ
- กำกับการรักษา กินยา พาไปพบแพทย์ สังเกตอาการข้างเคียง
- เฝ้าระวังอาการกำเริบ หรือความคิดทำร้ายตัวเอง
- จัดสิ่งแวดล้อมเหมาะสม ลดเครียด มีกิจวัตร ส่งเสริมกิจกรรมที่ชอบ
พลังของครอบครัวและชุมชน
การดูแลผู้ป่วยจิตเภทไม่ใช่หน้าที่ของคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือของทุกคนในครอบครัวและชุมชน:
- ครอบครัว - เป็นกำลังสำคัญในการดูแลประจำวัน ให้กำลังใจ และสังเกตอาการ
- ชุมชน - สร้างสภาพแวดล้อมที่เข้าใจ ให้โอกาส และไม่ตีตรา
- ระบบสาธารณสุข - ให้การรักษาที่เหมาะสม ติดตามอาการ และสนับสนุนครอบครัว
- สังคม - ลดการตีตรา เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยได้ทำงานและมีส่วนร่วมในสังคม
ช่องทางขอความช่วยเหลือ
- โรงพยาบาลจิตเวช รพ.รัฐใกล้บ้าน
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชม.)
- สายด่วนจิตเวชยาเสพติด 1667
- ศูนย์สุขภาพจิต ให้บริการเยี่ยมบ้านและคำแนะนำ
แชร์เลย